Praktijk & investering
Van aanschafprijs naar total cost of ownership naar kosten per behandeling — het derde deel in deze serie over het financieren van apparatuur
Een laser van €100.000 kost niet per se €100.000 om te gebruiken — en de goedkoopste laser is niet automatisch de goedkoopste per behandeling. Van aanschafprijs naar total cost of ownership naar kosten per behandeling: het laatste deel van deze serie.
Een laser kost €100.000. Is dat dan ook wat het apparaat je kost?
In de eerste twee artikelen van deze serie keken we naar verschillende manieren om een laser aan te schaffen en naar de opbouw van een financiering. Maar de aanschafprijs vertelt nog niet wat een apparaat gedurende zijn levensduur werkelijk kost.
Nieuw in deze serie? Lees eerst deel 1: laser kopen of leasen en deel 2: waaruit bestaat je maandbedrag — sommige begrippen zoals restwaarde en slottermijn bouwen daarop voort.
Daarvoor zijn ook financiering, onderhoud, eventuele consumables en restwaarde relevant. En minstens zo belangrijk: hoeveel behandelingen voer je met het apparaat uit?
Een laser van €100.000 waarmee je 5.000 behandelingen uitvoert, heeft immers een heel andere businesscase dan hetzelfde apparaat waarmee je er 500 uitvoert.
Daarom kijken we in dit artikel van aanschafprijs naar totale kosten en uiteindelijk naar kosten per behandeling.
Alle bedragen en percentages in dit artikel zijn fictieve rekenvoorbeelden en geen prijsindicaties voor specifieke apparaten of diensten van Medi-Invest.
Bij het vergelijken van apparaten ligt de nadruk vaak op de aanschafprijs. Dat is logisch: het is het meest zichtbare bedrag.
Maar economisch is het slechts één onderdeel.
Een eenvoudige manier om naar de totale kosten te kijken is:
Totale kosten = aanschaf en financiering + gebruikskosten + onderhoud en service − restwaarde
Die onderdelen kunnen sterk verschillen per technologie. Een duurder apparaat kan bijvoorbeeld lage verbruikskosten hebben, terwijl een goedkoper apparaat consumables gebruikt bij iedere behandeling.
Daarom zegt de aanschafprijs op zichzelf relatief weinig over wat een apparaat uiteindelijk per behandeling kost.
We gebruiken opnieuw een fictieve laser van €100.000.
Koop je deze uit eigen middelen, dan investeer je direct €100.000. Bij financiering komen daar financieringskosten bij, afhankelijk van onder andere het gefinancierde bedrag, de looptijd, rente en eventuele slottermijn.
Ook eigen geld heeft overigens economische waarde: €100.000 die in een apparaat zit, kun je niet tegelijkertijd voor iets anders gebruiken.
Voor een praktische businesscase hoef je daar geen ingewikkelde financiële berekening van te maken. Belangrijker is dat je verschillende apparaten en aanschafvormen op dezelfde manier vergelijkt.
Een professioneel energy-based device is ontworpen om gedurende langere tijd consistent te presteren. Periodiek onderhoud helpt om het systeem optimaal te laten functioneren en relevante componenten en technische output binnen de daarvoor bedoelde specificaties te houden.
Afhankelijk van het apparaat kan dat bijvoorbeeld bestaan uit technische controles, kalibratie, softwarecontroles en het preventief vervangen van onderdelen met een bepaalde gebruiksduur.
Goed onderhoud draagt daarmee bij aan consistente prestaties en aan het behoud van de bruikbare levensduur en waarde van het apparaat.
De onderhoudsbehoefte verschilt per technologie. Voor een goede businesscase is het daarom verstandig om vanaf het begin rekening te houden met de verwachte onderhouds- en servicekosten gedurende de gebruiksperiode.
Ook beschikbaarheid heeft economische waarde. Hoe intensiever een apparaat wordt gebruikt, hoe belangrijker goede technische ondersteuning en snelle service zijn wanneer dat nodig is.
Sommige apparaten hebben nauwelijks verbruikskosten per behandeling. Andere technologieën gebruiken bijvoorbeeld tips, cartridges of andere onderdelen die regelmatig vervangen worden.
Juist bij een hoog behandelvolume kunnen die kosten zwaar meewegen.
Stel, uitsluitend als rekenvoorbeeld, dat een consumable €25 per behandeling kost. Bij 1.000 behandelingen per jaar is dat €25.000 per jaar en €125.000 over vijf jaar.
Dat is meer dan de fictieve aanschafprijs van €100.000 uit ons voorbeeld.
Dat maakt een apparaat met consumables niet automatisch duur of onaantrekkelijk. De behandeling kan bijvoorbeeld ook een hogere behandelprijs of marge hebben.
Het laat vooral zien waarom je apparaten niet alleen op aanschafprijs kunt vergelijken.
Na vijf jaar is een apparaat meestal niet ineens €0 waard.
De restwaarde hangt onder andere af van merk en model, leeftijd, conditie, onderhoudshistorie, technologische ontwikkelingen en de vraag op de tweedehandsmarkt.
Stel dat onze fictieve laser van €100.000 na vijf jaar nog €25.000 waard is. Vereenvoudigd kun je dan denken aan:
€100.000 aanschafprijs − €25.000 restwaarde = €75.000 waardeverbruik.
Daar komen vervolgens financieringskosten, onderhoud en eventuele gebruikskosten bij.
Dit is ook waarom een afbetaalde laser niet automatisch 'gratis' is. Als het apparaat nog €25.000 waard is, zit die waarde nog steeds in je onderneming. Je kunt het apparaat blijven gebruiken, maar je kunt die waarde mogelijk ook inzetten voor een volgende investering.
De economische kosten worden vooral interessant wanneer we ze relateren aan het aantal behandelingen.
Neem het volgende volledig fictieve voorbeeld:
| Kostenpost | Bedrag |
|---|---|
| Aanschafprijs | €100.000 |
| Financieringskosten | €15.000 |
| Onderhoud en service | €15.000 |
| Veronderstelde restwaarde | − €25.000 |
| Netto vaste apparaatkosten | €105.000 |
De bedragen zijn uitsluitend bedoeld om de berekening te illustreren.
Stel dat het apparaat geen relevante consumables heeft.
Bij 500 behandelingen per jaar voer je in vijf jaar 2.500 behandelingen uit:
€105.000 / 2.500 = €42 vaste apparaatkosten per behandeling.
Bij 1.000 behandelingen per jaar zijn dat 5.000 behandelingen:
€105.000 / 5.000 = €21 per behandeling.
Het apparaat is niet goedkoper geworden. Je verdeelt dezelfde vaste kosten over meer behandelingen.
Dat maakt utilisatie — hoeveel je een apparaat daadwerkelijk gebruikt — een van de belangrijkste factoren in de businesscase.
Heeft een apparaat consumables, dan tel je die variabele kosten daar vervolgens per behandeling bij op.
Dat leidt tot een belangrijke consequentie: de laser met de laagste aanschafprijs hoeft niet de laagste kosten per behandeling te hebben.
Neem twee volledig fictieve apparaten:
| Laser A | Laser B | |
|---|---|---|
| Aanschafprijs | €80.000 | €110.000 |
| Netto vaste kosten over gebruiksperiode | €90.000 | €120.000 |
| Verwacht aantal behandelingen | 2.000 | 4.000 |
| Vaste apparaatkosten per behandeling | €45 | €30 |
Laser B is €30.000 duurder in aanschaf, maar wordt in dit voorbeeld veel intensiever gebruikt. De vaste apparaatkosten per behandeling zijn daardoor juist lager.
Zo'n verschil kan bijvoorbeeld ontstaan doordat een apparaat meer indicaties kan behandelen, efficiënter kan worden ingezet of beter aansluit bij de behandelingen waar binnen je praktijk vraag naar is.
Maar ook €30 apparaatkosten bij een behandelprijs van €300 betekent natuurlijk niet €270 winst. Je hebt ook kosten voor bijvoorbeeld de behandelaar, ruimte, marketing, materialen en administratie.
Daarom zijn uiteindelijk drie vragen relevant:
Hoeveel behandelingen verwacht ik uit te voeren? Wat kost een behandeling mij? Welke omzet en marge staan daar tegenover?
Dat is een veel bruikbaarder uitgangspunt voor een investeringsbeslissing dan alleen de aanschafprijs.
Een apparaat hoeft niet automatisch vijf jaar te worden gebruikt omdat de financiering vijf jaar loopt.
Als een laser na vijf jaar goed presteert, voldoende wordt gebruikt en nog goed aansluit bij je praktijk, kan langer doorgebruiken economisch aantrekkelijk zijn.
Maar het omgekeerde kan ook. Misschien is er na drie of vier jaar een nieuwe generatie waarmee je meer indicaties kunt behandelen, efficiënter kunt werken of behandelingen kunt aanbieden waar meer vraag naar is.
De vergelijking is dan niet: “Mijn huidige laser is afbetaald en de nieuwe kost €100.000.”
Je vergelijkt eigenlijk twee opties: doorgaan met het huidige apparaat, of de resterende waarde ervan inzetten voor een nieuwe investering die mogelijk meer oplevert.
Daarom kunnen restwaarde en inruilmogelijkheden al bij de oorspronkelijke aanschaf relevant zijn.
De aanschafprijs is belangrijk, maar vertelt maar een deel van het verhaal.
De economische waarde wordt ook bepaald door hoeveel je met het apparaat behandelt, wat iedere behandeling kost en welke waarde het apparaat later nog vertegenwoordigt.
Een laser van €100.000 kan daardoor economisch aantrekkelijker zijn dan een apparaat van €80.000 — en andersom.
De betere vraag is daarom niet alleen “Wat kost deze laser?”, maar “Wat kost deze laser per behandeling, en wat kan ik met die behandeling verdienen?”
Veelgestelde vragen
Tel de relevante kosten over de verwachte gebruiksperiode bij elkaar op, trek de verwachte restwaarde daarvan af en deel het resultaat door het verwachte aantal behandelingen. Tel eventuele consumables vervolgens per behandeling mee.
Nee. De totale businesscase hangt ook af van aanschafprijs, behandelvolume, onderhoud, toepassingsmogelijkheden, behandelprijs en restwaarde.
Dat hangt af van de apparaatkosten, behandelprijs, overige behandelkosten en gewenste marge. Voor een specifiek apparaat kun je daarom beter een break-evenberekening maken dan uitgaan van één algemeen minimumaantal behandelingen.
Nee. Een afbetaald apparaat heeft nog onderhouds- en gebruikskosten en kan bovendien een restwaarde vertegenwoordigen die je eventueel voor een nieuwe investering kunt gebruiken.
Meer lezen
Een maandbedrag van €1.900 of €1.650 voor dezelfde laser — welk voorstel is voordeliger? Dat hangt af van hoeveel je financiert, de looptijd, de rente en keuzes zoals een slottermijn of indexatie. Vier bouwstenen bepalen samen je maandbedrag, en de looptijd van je financiering hoeft niet gelijk te zijn aan hoe lang je het apparaat gebruikt.
Direct kopen, financial lease, huurkoop of operational lease: de aanschaf van een laser roept al snel de vraag op hoe je die investering het beste financiert. Drie vragen helpen je om elk voorstel op waarde te schatten.
Een professioneel laser- of energy based device is een aanzienlijke investering. Regelmatig onderhoud helpt om de technische conditie te bewaken, maar welke vorm past bij uw kliniek: onderhoud op afroep, een servicecontract of Full Service?
We kunnen met je meedenken over de businesscase voor een specifiek apparaat — verschillende scenario's voor behandelvolume en kosten per behandeling doorrekenen, en bekijken hoe aanschaf, financiering en een mogelijke toekomstige inruil daarin passen.
