Ga naar inhoud
Medi-Invest

Technologie · Doelwit: een chromofoor

Hoe behandelt IPL pigmentatie en vaten in één behandeling?

IPL werkt met een flitslamp in plaats van laserlicht. Een filter in het handstuk bepaalt welk deel van het lamplicht de huid bereikt, en omdat dat licht een brede band beslaat, nemen melanine en hemoglobine in dezelfde puls energie op. Daardoor past IPL bij een huid met pigmentvlekken en roodheid en teleangiëctastieën tegelijk. Wij leveren het IPL SQ-handstuk van Vydence, voor de Etherea MX en de ZYE-platformen, en het toestel ReClear IPL van Zimmer.

Wat een flitslamp anders doet dan een laser

Een laser maakt licht van één golflengte. Een flitslamp zet een korte, sterke stroomstoot om in licht over een breed bereik; uit het handstuk komt licht van het zichtbare deel van het spectrum tot in het nabij-infrarood. Anders dan laserlicht is dat licht niet coherent en niet gebundeld [1][2]. Bij ReClear IPL komt het uit een xenonlamp.

Omdat zoveel golflengten tegelijk de huid bereiken, nemen ook veel chromoforen het licht op. IPL is daardoor minder selectief dan een laser; om dat te beperken, versmalt een filter in het handstuk het spectrum [1]. Het werkbereik van IPL SQ loopt van 400 tot 1200 nm.

Een IPL-puls duurt milliseconden, en de energie kan ook in een reeks van twee of drie kortere subpulsen worden afgegeven [1].

Het filter bepaalt de verhouding tussen de chromoforen

De meeste IPL-filters zijn cut-off filters: ze houden het licht onder een bepaalde golflengte tegen en laten het langere licht door [1][3]. De filters van ReClear IPL zijn van dat type. Die ondergrens bepaalt welk deel van het spectrum de huid bereikt.

Zuurstofrijke hemoglobine absorbeert sterk in het blauwe, groene en gele licht, met pieken rond 415, 532 en 577 nm [4]. Melanine neemt licht met een korte golflengte het sterkst op, en steeds minder naarmate de golflengte toeneemt [5]. Een filter met een lage grens laat dat kortgolvige licht door. Hemoglobine in de vaatjes en melanine in pigmentvlekken nemen dan veel energie op, en de melanine in de epidermis ook.

Een filter met een hoge grens houdt dat kortgolvige licht tegen. Wat overblijft, wordt minder door de melanine in de epidermis opgenomen en reikt dieper in de huid [3][5]. Zo'n filter wordt gebruikt bij ontharing en bij een donkerdere huid [1][3]. IPL SQ heeft vijf filters (400, 540, 580, 640 en 695 nm), ReClear IPL zes (430, 515, 560, 585, 640 en 700 nm).

Ook achter het filter blijft het licht een band van honderden nanometers breed. Er nemen dus altijd meerdere chromoforen energie op; met het filter verandert hoeveel elk ervan krijgt.

Grafiek van de absorptie van zuurstofrijke hemoglobine, melanine en water van 400 tot 1200 nm, onder een brede band lamplicht. Hemoglobine heeft pieken rond 415, 542 en 577 nm, melanine absorbeert minder naarmate de golflengte toeneemt, en water absorbeert hier veel zwakker dan beide. Onder de grafiek staan de filters van IPL SQ (400, 540, 580, 640 en 695 nm) en de filtergrenzen van ReClear IPL (430, 515, 560, 585, 640 en 700 nm).
De filters van ReClear IPL houden het licht links van hun grens tegen; hoe ver de band naar rechts loopt, verschilt per toestel. Data: S. Prahl, S. Jacques en D. J. Segelstein, via Oregon Medical Laser Center.

Pigment en vaten in dezelfde puls

Bij fotoveroudering is die brede band een voordeel. Een zongeschadigde huid heeft vaak tegelijk lentigines, een vlekkerige teint, teleangiëctasieën en diffuse roodheid. Omdat het licht zowel door melanine als door hemoglobine wordt opgenomen, warmt dezelfde puls de vlekjes en de vaatjes op. In een systematische review van zestien studies verbeterde IPL teleangiëctasieën, roodheid, lentigines en hyperpigmentatie, en daarnaast textuur en rimpels [6].

Bij één scherp begrensde vlek of één vaatje ligt dat anders. Een laser werkt met één golflengte die het doelwit sterker opneemt dan de chromoforen eromheen; IPL verdeelt zijn energie over een band waarvan een deel naar andere chromoforen gaat [1]. Bij een donkere huid speelt hetzelfde: de melanine in de epidermis neemt een deel van het licht op dat voor de vlek, het vaatje of het haar bedoeld is [3].

De vorm van de puls

Behalve het filter bepaalt ook het verloop van de puls welk licht de huid bereikt. Een flitslamp haalt zijn energie uit een condensator, en de lichtafgifte volgt het profiel van de stroom [7]. Bij een vrije ontlading (free discharge) stijgt de stroom snel naar een piek aan het begin van de puls en zakt daarna weg. In metingen aan zo'n IPL verschoof ook de spectrale verdeling, binnen een puls en tussen opeenvolgende pulsen, en sterker naarmate de energie hoger was [8].

Toestellen met een geregelde, constante stroom zijn bedoeld om de afgifte over de hele puls vlak te houden. Een meetstudie aan negentien IPL's liet zien dat dat niet altijd lukt: sommige toestellen met een opgegeven vierkante puls hadden geen constante spectrale afgifte over de puls of de subpulsen [7].

Vydence noemt de pulsvorm van IPL SQ SQUARE-WAVE Pulse®. Volgens de fabrikant geeft het handstuk de energie gelijkmatig over de hele pulsduur af.

Instellingen zijn dus niet zomaar van het ene IPL-toestel naar het andere over te nemen. Bij IPL's met vrije ontlading en met constante stroom zijn bij dezelfde instellingen verschillende klinische resultaten beschreven [7]. Door de vele combinaties van filter, pulsduur, pulsfrequentie en fluentie vraagt IPL ervaring met het eigen toestel [2].

Twee grafieken van de lichtafgifte tegen de tijd tijdens één IPL-puls, zonder waarden. Links, bij een vrije ontlading, stijgt de curve snel naar een vroege piek en zakt daarna geleidelijk weg. Rechts, bij een geregelde, constante stroom, blijft de curve vlak over de hele puls.
Bij een vrije ontlading piekt de lichtafgifte aan het begin van de puls; een geregelde, constante stroom is bedoeld om ze vlak te houden. Schematisch, zonder waarden.

Koeling en wat de patiënt merkt

De epidermis neemt altijd een deel van het licht op, en daarom hoort koeling van het huidoppervlak bij een IPL-behandeling. Ze beschermt de epidermis tegen verbranding [3]. Onze beide IPL’s hebben een saffiercontactkoeling in het handstuk.

Na de behandeling zijn kortdurende roodheid, het donker worden van eventuele pigmentatie en zwelling de gebruikelijke reactie [9][10]. Gevoeligheid tijdens de behandeling komt vaak voor, en bij een deel van de patiënten zijn hyperpigmentatie of blaartjes beschreven [10].

Waarvoor je deze technologie inzet

  • Huidverjonging

    Bij fotoveroudering werkt één reeks IPL-behandelingen op lentigines, teleangiëctasieën en diffuse roodheid tegelijk, omdat zowel melanine als hemoglobine het brede spectrum opneemt. Een systematische review van zestien studies, bij huidtype I tot IV, vond verbetering van die vlekken en vaatjes en ook van textuur en rimpels, na gemiddeld ruim vier behandelingen [6].

  • Vasculaire laesies

    IPL behandelt teleangiëctasieën in het gezicht, couperose en de roodheid bij rosacea, met een filter dat het groene en gele licht doorlaat waarin hemoglobine sterk absorbeert. Het werkt bij vaatjes kleiner dan 1 mm [1]. Bij roodheid in het gezicht en bij rosacea gaven IPL en de pulsed dye laser in meta-analyses een vergelijkbaar resultaat [9][11]; bij afzonderlijke teleangiëctasieën deed de PDL het in een gerandomiseerde studie beter [12].

  • Pigmentatie

    IPL past bij oppervlakkige pigmentvlekken in de epidermis, zoals solaire lentigines. In een systematische review behoorde IPL bij lentigines tot de behandelingen met de hoogste slagingspercentages, en ging het minder vaak samen met postinflammatoire hyperpigmentatie (PIH) [13]. Een internationale consensus noemt IPL bij lentigines een eerstelijnsbehandeling, met voorzichtigheid bij de hogere huidtypes [14]. Bij sproeten gaf een Q-switched alexandrietlaser in een split-facestudie meer verbetering dan IPL [15].

  • Ontharing

    Voor ontharing werkt IPL met een filter met een hoge ondergrens, zodat de melanine in de epidermis minder licht opneemt [3]. In een systematische review van gerandomiseerde studies gaf IPL een langdurige haarreductie van 27 tot 52,7%, het minst in het gezicht en het meest in de oksel [16]. Bij huidtype IV tot VI nam het okselhaar in een gerandomiseerde vergelijking na IPL met 54,4% af, met alleen tijdelijke bijwerkingen; met een Nd:YAG-laser met pulsen van milliseconden was dat 79,4% [17].

Wanneer kies je IPL?

IPL is de beste keuze als de huid meerdere epidermale indicaties tegelijk heeft en de cliënt een lichte tot licht gekleurde huid heeft (Fitzpatrick I tot IV).

Pigmentvlekken door zon of ouderdom: lentigines en een vlekkerige teint.

Diffuse roodheid: rode wangen, de roodheid bij rosacea en fijne couperose.

Fotorejuvenatie: een egalere, frissere huid met minder zonschade.

Acne: als ondersteunende behandeling bij inflammatoire acne

De voordelen van IPL: een groot gebied is snel behandeld, pigment en roodheid worden in één sessie aangepakt, er is weinig hersteltijd.
Daar staat tegenover dat IPL minder precies is en er vaak meer sessies nodig zijn.

Wanneer kies je laser?


Laser is de beste keuze als je één specifiek doel heel gericht of dieper wilt raken, of als de cliënt een donkere huid heeft.

  • Ontharing bij een getinte of donkere huid: een Nd:YAG-laser (1064 nm) gaat dieper en spaart het pigment in de opperhuid. Diode (808 nm) en alexandriet (755 nm) zijn sterk bij lichtere huidtypes.
  • Dikkere of diepere vaatjes: zoals spataderen op de benen en blauwe adertjes.
  • Rimpels, littekens en huidstructuur: fractionele lasers (CO2, erbium of non-ablatief) werken op collageen in de diepere huidlagen.
  • Losse, scherp begrensde pigmentvlekken: als je precies één vlek wilt behandelen.

De voordelen van laser: grote precisie, meer diepte en vaak minder sessies voor hetzelfde doel. Daar staat tegenover dat het behandelgebied kleiner is, en dat sommige lasers meer hersteltijd en hogere kosten met zich meebrengen.

Advies

Past deze technologie bij jouw praktijk?

Op één pagina krijg je de keuze tussen technologieën niet volledig in beeld. Ze hangt af van je patiënten en hun huidtypes, van de indicaties die je wilt behandelen, van de hersteltijd die je patiënten aanvaarden en van wat je al in huis hebt. Onze klinische en commerciële specialisten hebben daar jarenlange ervaring mee en helpen je graag die keuze te maken.

Werk je al met een van onze toestellen? Dan vind je de behandelprotocollen en richtlijnen op het klantenportaal, en gaan we dieper in op de technieken in de training na levering en op onze Academy-events.

Dit is een indicatief overzicht om verschillen tussen technologieën uit te leggen. Voor werkelijke instellingen gelden de behandelprotocollen en richtlijnen.

Bronnen

  1. Husain Z, Alster TS. The role of lasers and intense pulsed light technology in dermatology. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2016;9:29–40. doi:10.2147/CCID.S69106
  2. Raulin C, Greve B, Grema H. IPL technology: a review. Lasers Surg Med. 2003;32(2):78–87. doi:10.1002/lsm.10145
  3. Harnchoowong S, Vachiramon V, Jurairattanaporn N. Cosmetic considerations in dark-skinned patients. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2024;17:259–277. doi:10.2147/CCID.S450081
  4. Prahl S. Tabulated molar extinction coefficient for hemoglobin in water. Oregon Medical Laser Center. https://omlc.org/spectra/hemoglobin/summary.html
  5. Jacques SL. Optical properties of biological tissues: a review. Phys Med Biol. 2013;58(11):R37–R61. doi:10.1088/0031-9155/58/11/R37
  6. Sales AFS, Pandolfo IL, de Almeida Cruz M, Parisi JR, Garcia LA, Martignago CCS, Renno ACM, Vassão PG. Intense Pulsed Light on skin rejuvenation: a systematic review. Arch Dermatol Res. 2022;314(9):823–838. doi:10.1007/s00403-021-02283-2
  7. Ash C, Town G, Bjerring P. Relevance of the structure of time-resolved spectral output to light-tissue interaction using intense pulsed light (IPL). Lasers Surg Med. 2008;40(2):83–92. doi:10.1002/lsm.20596
  8. Eadie E, Miller P, Goodman T, Moseley H. Time-resolved measurement shows a spectral distribution shift in an intense pulsed light system. Lasers Med Sci. 2009;24(1):35–43. doi:10.1007/s10103-007-0517-z
  9. Cai Y, Zhu Y, Xiang W, Song X. Efficacy and safety of intense pulsed light for the treatment of facial erythema: a systematic review and meta-analysis. Ital J Dermatol Venerol. 2023;158(3):236–242. doi:10.23736/S2784-8671.23.07499-6
  10. Cai Y, Zhu Y, Wang Y, Xiang W. Intense pulsed light treatment for inflammatory skin diseases: a review. Lasers Med Sci. 2022;37(8):3085–3105. doi:10.1007/s10103-022-03620-1
  11. Zhai Q, Cheng S, Liu R, Xie J, Han X, Yu Z. Meta-analysis of the efficacy of intense pulsed light and pulsed-dye laser therapy in the management of rosacea. J Cosmet Dermatol. 2024;23(12):3821–3827. doi:10.1111/jocd.16549
  12. Nymann P, Hedelund L, Haedersdal M. Long-pulsed dye laser vs. intense pulsed light for the treatment of facial telangiectasias: a randomized controlled trial. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2010;24(2):143–146. doi:10.1111/j.1468-3083.2009.03357.x
  13. Mardani G, Nasiri MJ, Namazi N, Farshchian M, Abdollahimajd F. Treatment of solar lentigines: a systematic review of clinical trials. J Cosmet Dermatol. 2025;24(4):e70133. doi:10.1111/jocd.70133
  14. Passeron T, Desai SR, Abdallah M, Al-Niaimi F, Dlova N, Grimes PE, Ocampo-Candiani J, Sarkar R, Xiang LF, Miot HA. Global consensus on the management of melanin hyperpigmentation disorders. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2026;40(5):760–772. doi:10.1111/jdv.70185
  15. Wang CC, Sue YM, Yang CH, Chen CK. A comparison of Q-switched alexandrite laser and intense pulsed light for the treatment of freckles and lentigines in Asian persons: a randomized, physician-blinded, split-face comparative trial. J Am Acad Dermatol. 2006;54(5):804–810. doi:10.1016/j.jaad.2006.01.012
  16. Krasniqi A, McClurg DP, Gillespie KJ, Rajpara S. Efficacy of lasers and light sources in long-term hair reduction: a systematic review. J Cosmet Laser Ther. 2022;24(1–5):1–8. doi:10.1080/14764172.2022.2075899
  17. Ismail SA. Long-pulsed Nd:YAG laser vs. intense pulsed light for hair removal in dark skin: a randomized controlled trial. Br J Dermatol. 2012;166(2):317–321. doi:10.1111/j.1365-2133.2011.10695.x
  18. Zhang J, Wu C, Liu Y, Yan F, Chen Q, Zhu Y, Xiang LF, Ren J. Comparative study of a 1064 nm fractional picosecond laser versus intense pulsed light in facial rejuvenation: a prospective randomized trial. Lasers Surg Med. 2026;58(3):184–193. doi:10.1002/lsm.70094
Plan een gesprek