Technologie
Wat doet een picolaser anders dan een Q-switched laser?
Picolasers en Q-switched lasers breken tattoo-inkt en pigment met pulsen van picoseconden of nanoseconden, zo kort dat de energie in het deeltje blijft tot het breekt. Wij leveren drie toestellen en een handstuk met zulke pulsen: PicoSure Pro, een alexandrietlaser van 755 nm, met optionele handstukken ook op 532 en 1064 nm; PicoPlus, een Nd:YAG-laser met picosecondepulsen en een nanosecondemodus met maar liefst vier golflengten: 1064, 532, 660, 595 nm; Hollywood Spectra, een Q-switched Nd:YAG-laser met extra handstukken; en het handPICO-handstuk voor de Etherea MX, met picosecondepulsen op 1064 en 532 nm.
Waarom inkt een korte puls nodig heeft
Een laser raakt pigment alleen gericht als aan twee voorwaarden is voldaan. Het pigment moet de golflengte beter opnemen dan het weefsel eromheen. En de puls moet korter zijn dan de tijd die het pigment nodig heeft om zijn warmte kwijt te raken [1].
Hoe lang dat afkoelen duurt, hangt af van de grootte. Een haarfollikel doet er milliseconden over. Een inktdeeltje of pigmentkorrel is veel kleiner en is binnen een microseconde of sneller afgekoeld [1][2][3].
Een puls van milliseconden is voor inkt dus te lang: de warmte lekt weg voordat het deeltje heet genoeg wordt om te breken. Daarom zijn er voor tattoo-inkt en dermaal pigment lasers met pulsen van nanoseconden of picoseconden. Oppervlakkige pigmentvlekken zijn een uitzondering: die reageren ook op 532 nm met pulsen van milliseconden en op IPL.

Nanoseconden: Q-switching
Een Q-switched laser geeft zijn energie af in pulsen van enkele nanoseconden. Dat is korter dan de tijd die een inktdeeltje nodig heeft om af te koelen. De warmte blijft dus in het deeltje, dat zo snel opwarmt dat het in stukken breekt. Naast de hitte speelt daarbij ook een mechanisch effect mee [4][5].
Hollywood Spectra werkt zo, met pulsen van 5 tot 10 nanoseconden. PicoPlus en handPICO hebben naast hun picosecondepulsen een nanosecondemodus, van 2 en 2,5 nanoseconden.
Picoseconden: de druk blijft in het deeltje
Een picosecondepuls duurt minder dan een nanoseconde. Wanneer een deeltje licht opneemt, zet het uit en loopt er een drukgolf doorheen. Is de puls korter dan de tijd die die golf nodig heeft om het deeltje over te steken, dan kan de druk niet ontsnappen en breekt hij het deeltje van binnenuit. Dat heet stress confinement [5].
Het thermische aandeel is daardoor kleiner dan bij nanoseconden, en het weefsel rond het deeltje krijgt minder warmte mee [5]. De inkt valt uiteen in fijnere, stofachtige deeltjes. Het verschil met Q-switched is gradueel: ook een nanosecondepuls breekt deeltjes, en ook een picosecondepuls geeft nog warmte af. PicoPlus werkt met pulsen van 450 picoseconden, handPICO met 530 picoseconden en PicoSure Pro met 500 tot 900 picoseconden.

Hoe de fragmenten verdwijnen
Na de puls is de inkt gebroken, maar nog niet weg: het lichaam ruimt de fragmenten op. Pigment in de epidermis komt met korstjes en de gewone vernieuwing van de huid naar buiten. Inkt in de dermis wordt grotendeels opgenomen door macrofagen, die de fragmenten afvoeren [4].
Een deel van de inkt verlaat de huid ook via de epidermis: na een picosecondebehandeling zijn inktdeeltjes teruggevonden die door alle lagen van de epidermis naar buiten trekken [6].

Welke golflengte welke kleur raakt
Of een kleur reageert, volgt uit de golflengte. Zwarte inkt absorbeert van rood tot in het nabij-infrarood. Rood, oranje en geel absorberen vooral groen licht, dus daarvoor is 532 nm nodig. Blauwe en groene inkt hebben hun absorptie tussen 600 en 800 nm; in dat bereik liggen 755 nm en de handstukken van 650 en 660 nm [7]. In een reeks van twaalf tattoos met blauw of groen pigment verdween na een of twee behandelingen met picoseconde-alexandriet op 755 nm minstens 75% van het blauw en groen [8].
Voor melanine geldt hetzelfde principe. Het groene licht van 532 nm wordt sterk geabsorbeerd en komt niet diep; daarom past het bij pigment in de epidermis, zoals solaire lentigines. Bij 1064 nm is de opname door melanine zwakker en dringt het licht door tot in de diepere dermis, waar dermaal pigment zit, zoals bij naevus van Ota. De epidermis vangt er weinig van op, dus wordt 1064 nm ook bij een donkere huid gebruikt [7][9].
Onze toestellen per golflengte:
- PicoSure Pro: 755 nm, met optionele handstukken die dat licht omzetten naar 532 of 1064 nm.
- PicoPlus: 1064 en 532 nm, met handstukken voor 595 en 660 nm.
- handPICO: 1064 en 532 nm.
- Hollywood Spectra: 1064 en 532 nm, met extra handstukken voor 585 en 650 nm.

Dezelfde puls, verdeeld over microzones
Dezelfde picosecondepuls kan ook een ander doel hebben dan pigment. Een fractioneel handstuk verdeelt de bundel over een raster van kleine kolommen, waarin de energiedichtheid veel hoger is dan in de bundel eromheen. In een histologische studie met de fractionele lens van een picoseconde-alexandrietlaser ontstonden zo microscopisch kleine holtes in de epidermis. De auteur schrijft ze toe aan laser-induced optical breakdown (LIOB), een plaatselijk plasma dat op gang komt doordat melanine het licht opneemt. Die zones schilferden binnen ongeveer drie weken af, en in de dermis beschrijft de auteur nieuw collageen en elastisch weefsel [10].
Bij PicoSure Pro heet die lens de Focus™ Lens Array; handPICO heeft een optionele fractionele micro-lens array op 1064 nm. Die handstukken worden vooral ingezet bij (acne)littekens en huidverjonging.
Waarvoor je deze technologie inzet
Tattoo-verwijdering
Tattoo-inkt breekt alleen onder pulsen van nanoseconden of picoseconden; bij een langere puls stroomt de warmte uit het inktdeeltje weg [1]. Beide regimes verwijderen inkt, maar met picoseconde zijn vaak minder sessies nodig [11][12]. Ook hardnekkige tattoos, die na Q-switched behandelingen niet verder oplichten, kunnen nog goed reageren op picoseconde [5]. Welke inktkleur reageert, hangt af van de golflengte [7].
PMU-verwijdering
Pigmentatie
Dermaal pigment, zoals naevus van Ota, vraagt pulsen van nanoseconden of picoseconden; oppervlakkige vlekken zoals lentigines en sproeten reageren ook op 532 nm met pulsen van milliseconden en op IPL [3][13][14]. Bij naevus van Ota gaf picoseconde-alexandriet in een gerandomiseerde studie een betere klaring dan Q-switched alexandriet [15]. Bij een Aziatische huid gaf picoseconde in vergelijkende studies minder pigmentverschuiving dan Q-switched [16].
Melasma
Bij melasma worden Q-switched- en picosecondelasers op 1064 nm ingezet als laser toning: een reeks behandelingen op lage energie, naast een topische behandeling en niet in plaats daarvan [17][18]. Het meeste onderzoek gaat over de Q-switched variant [19]. Picoseconde gaf in twee gerandomiseerde split-facestudies een vergelijkbaar resultaat, in één met minder pijnbeleving na de eerste sessie [20][21]. Melasma komt vaak terug, en na veel sessies met een hoge opgetelde energie is gevlekte hypopigmentatie beschreven [17].
(Acne)littekens
Met een fractioneel picosecondehandstuk op 1064 nm verbeterden acnelittekens in een gerandomiseerde split-facestudie vergelijkbaar met een niet-ablatieve fractionele laser van 1550 nm, met minder pijnbeleving maar meer puntbloedingen [22]. Tegenover fractionele CO₂ beoordeelden artsen in een andere split-facestudie de CO₂-kant als meer verbeterd, terwijl de picosecondekant minder bijwerkingen gaf [23]. Een meta-analyse vond minder postinflammatoire hyperpigmentatie dan bij andere fractionele lasers [24].
Huidverbetering
Op 1064 nm verbeterden poriën in een split-facestudie bij 25 Aziatische patiënten meer met een fractioneel picosecondehandstuk (microlens) dan met quasi-lange pulsen [25].
Huidverjonging
Een fractioneel picosecondehandstuk concentreert de energie in een raster van kleine kolommen. Met de fractionele lens van een picoseconde-alexandrietlaser beschrijft een histologische studie kleine zones in de epidermis en daarna nieuw collageen en elastisch weefsel in de dermis [10]. Een systematische review rekent huidverjonging tot de toepassingen van picosecondelasers met klinische onderbouwing [26].
Wat picoseconde verandert
Fijnere fragmentatie met minder warmte geeft niet bij elke indicatie een beter resultaat, en bij tattoos is het verschil het best onderzocht.
Tattoos
Al in 1998 vergeleek een studie dezelfde zwarte tattoos met twee laboratoriumlasers: in twaalf van de zestien lichtte de helft die met pulsen van 35 picoseconden werd behandeld meer op dan de helft met 10 nanoseconden [27]. Een systematische review uit 2026 van 46 studies naar Nd:YAG vond dat picoseconde soms met minder sessies of minder energie tot een vergelijkbare klaring kwam, zonder consequent voordeel boven Q-switched. Bij zwarte en blauwe inkt waren meestal vier tot acht sessies nodig voor minstens 75% klaring [11]. In een Franse gerandomiseerde studie bij 49 patiënten, met vooral zwarte en blauwe professionele tattoos, bereikte 33% van de tattoos die klaring met picoseconde, tegenover 14% met nanoseconde [12].
Pigment
Een meta-analyse van twintig gerandomiseerde studies vond voor pigmentaandoeningen een vergelijkbare klaring met picoseconde en nanoseconde. Picoseconde gaf minder pijnbeleving en minder postinflammatoire hyper- en hypopigmentatie, een verschil dat vooral bij Aziatische patiënten is aangetoond [16].
Bij solaire lentigines gaf picoseconde 532 nm in een gerandomiseerde split-facestudie bij twintig patiënten na één behandeling meer klaring, met postinflammatoire hyperpigmentatie bij 5% tegenover 30% na Q-switched [28]. Een andere gerandomiseerde studie, bij Aziatische patiënten, vond geen verschil in klaring; de patiënten waren wel meer tevreden over de picosecondekant [29].
Bij naevus van Ota gaf picoseconde-alexandriet in een gerandomiseerde split-lesionstudie bij 56 patiënten een betere klaring dan Q-switched alexandriet, met minder sessies, minder pijnbeleving en minder hypo- en hyperpigmentatie [15].
Melasma
Bij melasma vonden twee gerandomiseerde split-facestudies met 1064 nm geen verschil in effect tussen picoseconde- en Q-switched toning, en in de recentste ook niet in terugkeer; daar was de pijnbeleving na de eerste sessie lager met picoseconde [20][21]. Een systematische review van 42 studies noemt Q-switched toning op lage energie doorgaans effectief en veilig, met als bekende keerzijde dat melasma binnen enkele maanden kan terugkomen [17]. Een internationale consensus plaatst lasers bij melasma na topische middelen en tranexaminezuur via de mond, en vraagt om ze met grote voorzichtigheid in te zetten, zodat de aandoening niet verergert [18].
Huidtype en veiligheid
Welk regime je ook kiest, de huid bepaalt mee hoe groot het risico op pigmentverschuiving is. Hoe meer melanine de epidermis bevat, hoe meer licht ze zelf opvangt. Bij een donkere huid kiezen overzichtsartikelen daarom voor 1064 nm en noemen ze 532 nm riskanter [7][9]. In een Koreaans multicenteronderzoek ontstond na Q-switched 532 nm bij solaire lentigines bij 20% van de patiënten postinflammatoire hyperpigmentatie [30].
- Tattoo en PMU. Na veel sessies met Q-switched lasers is blijvende depigmentatie beschreven [9]. Huidkleurig, wit en roestkleurig pigment kan zwart worden [7].
- Laser toning bij melasma. Na herhaalde sessies kan gevlekte hypopigmentatie ontstaan, vooral bij een hoge opgetelde energie. Te agressief ingezet kan toning ook hyperpigmentatie geven, vooral bij een donkere huid [17].
Laserlicht van deze toestellen kan het netvlies beschadigen; patiënt en behandelaar dragen een bril die voor de gebruikte golflengte gemaakt is. Een pigmentvlek gaat pas onder de laser als zeker is dat hij goedaardig is.
Naast andere technologieën
Voor sommige pigmentproblemen ligt een andere technologie meer voor de hand dan pico of Q-switched.
Alexandriet en Nd:YAG met lange puls
Dezelfde kristallen met pulsen van milliseconden verwarmen haarfollikels en bloedvaten. Bij dermaal pigment en tattoo-inkt bereiken ze weinig, omdat de warmte uit het deeltje wegstroomt [1][3]. Meer daarover bij alexandriet en Nd:YAG.
Vaatlasers en IPL
Oppervlakkige vlekken, zoals solaire lentigines en sproeten, reageren ook op 532 nm met een lange puls [13][14] en op IPL [3]. Bij Chinese patiënten gaf de lange puls op 532 nm evenveel of minder pigmentverschuiving dan Q-switched 532 nm [13][14]. Voor dermaal pigment blijven nanoseconde- en picosecondelasers nodig [3].
Advies
Past deze technologie bij jouw praktijk?
Op één pagina krijg je de keuze tussen technologieën niet volledig in beeld. Ze hangt af van je patiënten en hun huidtypes, van de indicaties die je wilt behandelen, van de hersteltijd die je patiënten aanvaarden en van wat je al in huis hebt. Onze klinische en commerciële specialisten hebben daar jarenlange ervaring mee en helpen je graag die keuze te maken.
Werk je al met een van onze toestellen? Dan vind je de behandelprotocollen en richtlijnen op het klantenportaal, en gaan we dieper in op de technieken in de training na levering en op onze Academy-events.
Dit is een indicatief overzicht om verschillen tussen technologieën uit te leggen. Voor werkelijke instellingen gelden de behandelprotocollen en richtlijnen.
Bronnen
- Anderson RR, Parrish JA. Selective photothermolysis: precise microsurgery by selective absorption of pulsed radiation. Science. 1983;220(4596):524–527. doi:10.1126/science.6836297
- Reiter O, Atzmony L, Akerman L, Levi A, Kershenovich R, Lapidoth M, Mimouni D. Picosecond lasers for tattoo removal: a systematic review. Lasers Med Sci. 2016;31(7):1397–1405. doi:10.1007/s10103-016-2001-0
- Kono T, Shek SY, Chan HH, Groff WF, Imagawa K, Akamatsu T. Theoretical review of the treatment of pigmented lesions in Asian skin. Laser Ther. 2016;25(3):179–184. doi:10.5978/islsm.16-or-13
- Barua S. Laser-tissue interaction in tattoo removal by Q-switched lasers. J Cutan Aesthet Surg. 2015;8(1):5–8. doi:10.4103/0974-2077.155063
- Kasai K. Picosecond laser treatment for tattoos and benign cutaneous pigmented lesions (secondary publication). Laser Ther. 2017;26(4):274–281. doi:10.5978/islsm.17-RE-02
- Nguyen L, Mess C, Huck V, Schneider SW, Herberger K. Intravital visualization of tattoo particles after picosecond laser treatment. Skin Res Technol. 2025;31(10):e70283. doi:10.1111/srt.70283Uitgevoerd met PicoPlus; negen deelnemers, elf tattoos, één behandeling, beeldvorming na 6 en 12 weken. Twee auteurs ontvingen sprekersvergoedingen van Cynosure Lutronic.
- Husain Z, Alster TS. The role of lasers and intense pulsed light technology in dermatology. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2016;9:29–40. doi:10.2147/CCID.S69106
- Brauer JA, Reddy KK, Anolik R, Weiss ET, Karen JK, Hale EK, Brightman LA, Bernstein L, Geronemus RG. Successful and rapid treatment of blue and green tattoo pigment with a novel picosecond laser. Arch Dermatol. 2012;148(7):820–823. doi:10.1001/archdermatol.2012.901Twaalf tattoos, zonder controlegroep.
- Harnchoowong S, Vachiramon V, Jurairattanaporn N. Cosmetic considerations in dark-skinned patients. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2024;17:259–277. doi:10.2147/CCID.S450081
- Tanghetti EA. The histology of skin treated with a picosecond alexandrite laser and a fractional lens array. Lasers Surg Med. 2016;48(7):646–652. doi:10.1002/lsm.22540
- Wong JJE, Khan S, Tandel M, Dajani Z, Seth I. Efficacy of Nd:YAG lasers for tattoo removal: systematic review of clinical outcomes, clearance rates, and treatment parameters. J Cosmet Dermatol. 2026;25(6):e70914. doi:10.1111/jocd.70914
- Lorgeou A, Perrillat Y, Gral N, Lagrange S, Lacour JP, Passeron T. Comparison of two picosecond lasers to a nanosecond laser for treating tattoos: a prospective randomized study on 49 patients. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2018;32(2):265–270. doi:10.1111/jdv.14492
- Chan HH, Fung WK, Ying SY, Kono T. An in vivo trial comparing the use of different types of 532 nm Nd:YAG lasers in the treatment of facial lentigines in Oriental patients. Dermatol Surg. 2000;26(8):743–749. doi:10.1046/j.1524-4725.2000.00039.x
- Ho SG, Chan NP, Yeung CK, Shek SY, Kono T, Chan HH. A retrospective analysis of the management of freckles and lentigines using four different pigment lasers on Asian skin. J Cosmet Laser Ther. 2012;14(2):74–80. doi:10.3109/14764172.2012.670707Retrospectief, 40 patiënten verdeeld over vier lasers.
- Ge Y, Yang Y, Guo L, Zhang M, Wu Q, Zeng R, Rong H, Jia G, Shi H, Fang J, Lin T. Comparison of a picosecond alexandrite laser versus a Q-switched alexandrite laser for the treatment of nevus of Ota: a randomized, split-lesion, controlled trial. J Am Acad Dermatol. 2020;83(2):397–403. doi:10.1016/j.jaad.2019.03.016
- Wu W, Du Y, Zhang Y, Su Q, Wang F. Comparative appraisal with meta-analysis of picosecond versus nanosecond lasers for hyperpigmented disorders and tattoos. Lasers Med Sci. 2025;40(1):465. doi:10.1007/s10103-025-04721-3
- Lee YS, Lee YJ, Lee JM, Han TY, Lee JH, Choi JE. The low-fluence Q-switched Nd:YAG laser treatment for melasma: a systematic review. Medicina (Kaunas). 2022;58(7):936. doi:10.3390/medicina58070936
- Passeron T, Desai SR, Abdallah M, Al-Niaimi F, Dlova N, Grimes PE, Ocampo-Candiani J, Sarkar R, Xiang LF, Miot HA. Global consensus on the management of melanin hyperpigmentation disorders. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2026;40(5):760–772. doi:10.1111/jdv.70185
- Chehrara M, Tabavar A, Roohaninasab M, Jafary P, Mohammad AP, Mozafarpoor S, Alavi Rad E, Goodarzi A. The efficacy of laser therapy in melasma treatment: a systematic review and meta-analysis. J Cosmet Dermatol. 2025;24(12):e70602. doi:10.1111/jocd.70602
- Hong JK, Shin SH, Park SJ, Seo SJ, Park KY. A prospective, split-face study comparing 1,064-nm picosecond Nd:YAG laser toning with 1,064-nm Q-switched Nd:YAG laser toning in the treatment of melasma. J Dermatolog Treat. 2022;33(5):2547–2553. doi:10.1080/09546634.2022.2033674
- Wu Y, Wang Q, Feng J, Chen Z, Huang L, Feng Y, Li X. Comparison of 1064-nm picosecond and Q-switched neodymium-doped yttrium aluminum garnet lasers for melasma in Asian women: a randomized double-blind split-face trial. J Cosmet Dermatol. 2026;25(7):e71008. doi:10.1111/jocd.71008
- Chayavichitsilp P, Limtong P, Triyangkulsri K, Pratumchart N. Comparison of fractional neodymium-doped yttrium aluminum garnet (Nd:YAG) 1064-nm picosecond laser and fractional 1550-nm erbium fiber laser in facial acne scar treatment. Lasers Med Sci. 2020;35(3):695–700. doi:10.1007/s10103-019-02891-5
- Yuan Y, He Y, Fang J, Zhang M, Wu Q. Comparison of the fractionated Nd:YAG 1064-nm picosecond laser with holographic optics and the fractional CO₂ laser in atrophic acne scar treatment: a prospective, randomized, split-face study. Int J Dermatol. 2025;64(1):85–91. doi:10.1111/ijd.17296
- Li J, Duan F, Kuang J. Fractional picosecond laser for atrophic acne scars: a meta-analysis. J Cosmet Dermatol. 2023;22(8):2205–2217. doi:10.1111/jocd.15862
- Yim S, Lee YH, Choi YJ, Kim WS. Split-face comparison of the picosecond 1064-nm Nd:YAG laser using a microlens array and the quasi-long-pulsed 1064-nm Nd:YAG laser for treatment of photoaging facial wrinkles and pores in Asians. Lasers Med Sci. 2020;35(4):949–956. doi:10.1007/s10103-019-02906-1
- Wu DC, Goldman MP, Wat H, Chan HHL. A systematic review of picosecond laser in dermatology: evidence and recommendations. Lasers Surg Med. 2021;53(1):9–49. doi:10.1002/lsm.23244
- Ross V, Naseef G, Lin G, Kelly M, Michaud N, Flotte TJ, Raythen J, Anderson RR. Comparison of responses of tattoos to picosecond and nanosecond Q-switched neodymium:YAG lasers. Arch Dermatol. 1998;134(2):167–171. doi:10.1001/archderm.134.2.167Twee laboratoriumlasers, geen commerciële toestellen.
- Kim JY, Yang J, Huh G, Choi YJ, Kim WS. A split-face, single-blinded, randomized controlled comparison of 532 nm picosecond neodymium-doped yttrium aluminum garnet laser versus 532 nm Q-switched neodymium-doped yttrium aluminum garnet laser in the treatment of solar lentigines. Ann Dermatol. 2020;32(1):8–13. doi:10.5021/ad.2020.32.1.8
- Vachiramon V, Iamsumang W, Triyangkulsri K. Q-switched double frequency Nd:YAG 532-nm nanosecond laser vs. double frequency Nd:YAG 532-nm picosecond laser for the treatment of solar lentigines in Asians. Lasers Med Sci. 2018;33(9):1941–1947. doi:10.1007/s10103-018-2560-3
- Kang HJ, Na JI, Lee JH, Roh MR, Ko JY, Chang SE. Postinflammatory hyperpigmentation associated with treatment of solar lentigines using a Q-switched 532-nm Nd:YAG laser: a multicenter survey. J Dermatolog Treat. 2017;28(5):447–451. doi:10.1080/09546634.2016.1254330