Ga naar inhoud
Medi-Invest

Technologie · Doelwit: een chromofoor

Hoe werkt de Nd:YAG-laser in de huid?

De Nd:YAG-laser heeft een golflengte van 1064 nm, in het nabij-infrarode spectrum. Wat het in de huid doet, hangt af van de pulsduur: met pulsen van milliseconden verwarmt het haarfollikels en bloedvaten, met pulsen van nano- of picoseconden breekt het pigment en tattoo-inkt. Wij leveren onder meer Clarity II en Elite iQ met millisecondepulsen, Hollywood Spectra met nanosecondepulsen en PicoPlus met picosecondepulsen. Naast deze Nd:YAG-systemen hebben we op picoseconden ook een alexandriettoestel dat met een optioneel handstuk op 1064 nm werkt: de PicoSure Pro.

Klinisch gereviewd door Marit van Boldrik, Business & Clinicallaatst gecontroleerd op 19 oktober 2026

Wat Nd:YAG betekent

Nd:YAG is een kristal van yttrium-aluminiumgranaat (YAG) waarin neodymium (Nd) het laserlicht opwekt. Dat licht heeft een golflengte van 1064 nm. Een tweede kristal in de lichtbundel kan de frequentie verdubbelen; de golflengte halveert dan tot 532 nm. Omdat dat kristal vaak KTP is, heet zo'n laser ook wel een KTP-laser.

Hetzelfde kristal zit in toestellen voor heel verschillende behandelingen. Wat ze onderscheidt, is vooral de pulsduur. Clarity II en Elite iQ hebben naast een alexandrietlaser een Nd:YAG-laser met lange pulsen. Van Vydence werken het LongPulse-handstuk (voor de Etherea MX en de ZYE-platformen) en de ZYE YAG met millisecondepulsen. DermaV is een vaatlaser met millisecondepulsen op 1064 en 532 nm.

Voor pigment en inkt werkt Hollywood Spectra Q-switched, met pulsen van nanoseconden; daarnaast heeft hij een modus van 0,3 milliseconde. PicoPlus en het handPICO-handstuk werken met picoseconden en hebben ook een modus in nanoseconden.

Melanine neemt 1064 nm zwak op

Melanine neemt 1064 nm veel zwakker op dan kortere golflengten: ongeveer drie keer minder dan 755 nm (alexandriet) en ongeveer elf keer minder dan 532 nm [1]. Ook bloed absorbeert in het nabij-infrarood weinig. Rond 1000 nm neemt zuurstofrijk bloed ruim veertig keer minder op dan bij 532 nm, zuurstofarm bloed nog veel minder [2].

De epidermis, die melanine bevat, vangt daardoor minder van het licht op. Daarom geldt 1064 nm als de veiligere keuze bij een donkere huid, zeker bij ontharing [3][4]. Omdat er onderweg weinig wordt opgenomen, reikt het licht ook dieper in de dermis dan kortere golflengten [4]. Maar ook het doelwit zelf neemt 1064 nm minder op: om een haarschacht of bloedvat even sterk op te warmen, heb je per puls meer energie nodig dan bij een kortere golflengte.

Absorptie van melanine, zuurstofrijk en zuurstofarm hemoglobine van 500 tot 1100 nm op een logaritmische schaal. Melanine absorbeert bij 532 nm ongeveer elf keer sterker dan bij 1064 nm. Zuurstofrijk bloed absorbeert rond 1000 nm ruim veertig keer zwakker dan bij 532 nm, zuurstofarm bloed nog veel zwakker. Lijnen markeren 532 nm (verdubbelde Nd:YAG), 755 nm (alexandriet, ter vergelijking) en 1064 nm (Nd:YAG).
Hoe hoger de lijn, hoe sterker de stof die golflengte absorbeert; de verticale as is logaritmisch. Melanine: S. Jacques, Oregon Medical Laser Center (1998). Hemoglobine: S. Prahl, Oregon Medical Laser Center (1998), omgerekend naar bloed; die gegevens lopen tot 1000 nm. Alexandriet staat er ter vergelijking.

Eén kristal, drie pulsregimes

De golflengte bepaalt welke structuur de energie opneemt. Wat er daarna met die structuur gebeurt, hangt af van de pulsduur en energie. Volgens het principe van selectieve fotothermolyse blijft de warmte in het doelwit als de puls korter is dan of gelijk aan de thermische relaxatietijd: de tijd die het doelwit nodig heeft om af te koelen [5]. Hoe groter de structuur, hoe langer die tijd. Een haarfollikel of bloedvat koelt af in milliseconden of langer; pigmentkorrels en inktdeeltjes zijn hun warmte binnen nanoseconden tot een microseconde kwijt [5][6].

Met Nd:YAG zijn daardoor drie verschillende behandelingen mogelijk, elk met een eigen type toestel:

  • Een lange puls, in milliseconden, warmt een hele structuur op, zoals een haarfollikel of een bloedvat.
  • Q-switched pulsen van enkele nanoseconden verhitten pigment- en inktdeeltjes zo snel dat ze uiteenvallen (mechanisch/akoestisch).
  • Picosecondepulsen breken ze in stofachtige deeltjes, met nog minder warmte.

Met een lange puls op 1064 nm bereik je bij pigment daarom weinig. Tijdens een puls van milliseconden lekt de warmte al uit de pigmentkorrel weg, en melanine neemt deze golflengte bovendien zwak op [1][5]. Voor pigment en tattoo-inkt zijn Q-switched- en picosecondelasers bedoeld.

Tijdlijn op logaritmische schaal van 100 picoseconden tot 1 seconde. Bovenaan de afkoeltijd van doelwitten in de huid: inktdeeltjes korter dan 10 nanoseconden, melanosomen rond 100 tot 250 nanoseconden, fijne vaatjes en haarfollikels in milliseconden, beenvaatjes van 0,3 tot 3 mm van tientallen milliseconden tot enkele seconden. Onderaan de pulsduren van onze Nd:YAG-toestellen: picoseconde (450–530 ps, PicoPlus en handPICO), nanoseconde (2–10 ns, Hollywood Spectra en de nanosecondemodus van PicoPlus en handPICO) en lange puls (0,1–300 ms, Clarity II, Elite iQ, LongPulse, ZYE YAG en DermaV).
Hoe kleiner het doelwit, hoe sneller het afkoelt en hoe korter de puls moet zijn. Pulsduren volgens de fabrikanten van onze toestellen; relaxatietijden bij benadering, naar Anderson & Parrish (1983) en Reiter et al. (2016).

Lange puls: ontharing

Met pulsen van milliseconden is de Nd:YAG in staat om te ontharen. De melanine in de haarschacht en de bulbus neemt het licht op en zet het om in warmte. Het eigenlijke doelwit ligt ernaast en eronder: de stamcellen in de follikelwand, die zelf weinig pigment bevatten, en de haarvaatjes die de haarfollikel van voeding voorzien. Volgens de uitgebreide theorie van selectieve fotothermolyse mag de puls daarom langer duren dan de afkoeltijd van de haarschacht, zodat de warmte tot die cellen kan doorlopen [7].

Omdat de epidermis 1064 nm weinig opneemt, is Nd:YAG met lange puls de gebruikelijke ontharingslaser bij een donkere huid [4][8]. In een studie bij twintig vrouwen met huidtype IV tot VI was het haar twaalf maanden na drie behandelingen met 70 tot 90% verminderd. De bijwerkingen waren vooral gevoeligheid tijdens de behandeling, zelden blaartjes of een tijdelijke pigmentverandering [9].

Fijn, dun haar bevat weinig melanine en warmt bij 1064 nm minder op dan bij 755 nm [1]. Bij een lichte tot middelgetinte huid ligt alexandriet daarom meer voor de hand; huidtype IV is een grensgebied waar beide golflengten worden gebruikt. Grijs, wit en heel licht haar bevat zo weinig melanine dat geen van beide er goed op werkt. Voor ontharing worden ook vaak diodelasers gebruikt, rond 800–810 nm, tussen alexandriet en Nd:YAG in; die verkopen wij niet.

Welke toestellen we voor ontharing hebben, lees je bij ontharing.

Lange puls: vaten

Hemoglobine neemt licht in het nabij-infrarood zwak op, veel zwakker dan groen of geel licht [2]. Toch heeft Nd:YAG met lange puls een vaste plaats bij vaten. Het licht reikt diep genoeg voor grotere, dieper gelegen en blauwere vaten, zoals beenvaatjes en reticulaire venen [11]. En het bloed verandert tijdens de puls: bij verhitting ontstaat methemoglobine, dat 1064 nm sterker opneemt dan hemoglobine. De absorptie neemt in de loop van de puls dus toe [12].

In een vergelijkende studie bij beenvaatjes van 0,3 tot 3 mm verbeterde 88% van de plekken na Nd:YAG met meer dan 75%, tegenover 33% na alexandriet en 29% na een diodelaser [13].

Voor fijne vaatjes en roodheid in het gezicht zijn golflengten die hemoglobine sterker opneemt gebruikelijker, zoals 532 nm met lange puls, de pulsed dye laser of IPL [3]. Meer over de behandeling van vaten lees je bij vasculaire laesies.

Q-switched en picoseconde: pigment en inkt

Voor pigment en tattoo-inkt moet de puls korter zijn dan de afkoeltijd van het deeltje. Een Q-switched laser houdt de resonator eerst dicht, zodat het kristal energie opbouwt, en geeft die dan in één reuzenpuls van enkele nanoseconden af [14]. Het deeltje verhit zo snel dat het uiteenvalt. Behalve de warmte speelt ook een mechanisch effect mee [14][15].

Een picosecondepuls is nog korter: korter dan de tijd die een drukgolf nodig heeft om het deeltje te doorkruisen. De druk kan dan niet weglekken en breekt het deeltje, met minder warmte voor het weefsel eromheen [15]. Of dat klinisch ook betere resultaten geeft, verschilt per indicatie.

Na de behandeling nemen macrofagen de inktfragmenten op en voeren ze af [14]. Op 1064 nm raken Q-switched- en picosecondelasers zwarte en donkerblauwe inkt [16] en dermaal pigment, zoals bij naevus van Ota. Het licht reikt tot in de diepere dermis, en omdat de epidermis weinig opneemt, wordt deze golflengte ook bij een donkere huid gebruikt [3].

Twee doorsneden van de huid. Links, lange puls op 1064 nm: een haarfollikel waarvan schacht en bulbus opwarmen, met een warmtezone rond het onderste deel van de follikel, en een groter, dieper bloedvat met een gecoaguleerde wand. Rechts, Q-switched en picoseconde: groen licht van 532 nm op pigment in de epidermis, en 1064 nm dat dieper reikt tot tattoo-inkt in de dermis, die in fragmenten uiteenvalt.
Links de lange puls, die een hele structuur opwarmt; rechts Q-switched en picoseconde, die deeltjes breken. Schematisch, niet op schaal.

532 nm: de verdubbelde frequentie

Rode, oranje en gele inkt nemen 1064 nm nauwelijks op. Daarvoor is 532 nm nodig [3]. Omdat melanine groen licht sterk opneemt, is 532 nm ook een golflengte voor epidermaal pigment, zoals solaire lentigines en sproeten [1][17]. Om dezelfde reden vangt de epidermis bij een donkere huid er meer van op, met meer kans op epidermale schade en pigmentveranderingen [4].

PicoPlus, handPICO en Hollywood Spectra werken alle drie op 1064 en 532 nm. Voor PicoPlus en Hollywood Spectra bestaan daarnaast optionele kleurstofhandstukken, die licht van andere golflengten geven: 595 en 660 nm bij PicoPlus, 585 en 650 nm bij Hollywood Spectra. Blauwe en groene inkt absorberen tussen 600 en 800 nm [3], het bereik waarin ook de handstukken van 650 en 660 nm en alexandriet vallen.

Waarvoor je deze technologie inzet

  • Ontharing

    Met lange pulsen, in milliseconden, is Nd:YAG de gebruikelijke ontharingslaser bij een donkere huid (Fitzpatrick IV tot VI), omdat de epidermis 1064 nm weinig opneemt [4][8]. Huidtype IV is een grensgebied waar ook alexandriet (755 nm) wordt gebruikt. In fijn, dun haar wekt 1064 nm minder warmte op dan 755 nm [1].

  • Vasculaire laesies

    Met lange pulsen voor grotere, dieper gelegen en blauwere vaten, zoals beenvaatjes en reticulaire venen tot ongeveer 3 mm [11]. Tijdens de puls ontstaat methemoglobine, dat 1064 nm sterker opneemt dan hemoglobine [12]. Voor fijne vaatjes en roodheid in het gezicht zijn golflengten met meer hemoglobine-absorptie gebruikelijker [3].

  • Pigmentatie

    Met Q-switched- of picosecondepulsen; een lange puls op 1064 nm heeft weinig effect op pigment. Op 1064 nm voor dermaal pigment, zoals naevus van Ota, omdat het licht diep reikt en de epidermis weinig opneemt [3]. Op 532 nm voor epidermaal pigment, zoals solaire lentigines. Bij lentigines gaf picoseconde in twee gerandomiseerde studies een vergelijkbaar of iets beter resultaat dan Q-switched [17][19]. In een Koreaanse reeks kreeg een op de vijf patiënten na Q-switched 532 nm postinflammatoire hyperpigmentatie (PIH) [20].

  • Melasma

    Q-switched Nd:YAG op 1064 nm met lage energie, ook wel laser toning, is de best onderzochte laserbehandeling bij melasma [21][22]. Picoseconde 1064 nm gaf in twee gerandomiseerde split-facestudies een vergelijkbaar resultaat, in één met minder pijn na de eerste behandeling [23][24]. Na herhaalde behandelingen is gevlekte hypopigmentatie beschreven en melasma kan terugkomen; lasers worden vaak met een topische behandeling gecombineerd [21].

  • Tattoo-verwijdering

    Met Q-switched- of picosecondepulsen: 1064 nm voor zwarte en donkerblauwe inkt, ook bij een donkere huid, en 532 nm voor rode, oranje en gele inkt [3][16]. Volgens een systematische review zijn bij zwarte en blauwe inkt meestal vier tot acht sessies nodig voor 75% klaring, en reageren professionele tattoos en gekleurde inkt minder goed. Picoseconde kwam soms met minder sessies tot een vergelijkbaar resultaat, maar was niet consequent beter [16].

  • PMU-verwijdering

    Huidkleurige, witte en roestkleurige PMU-inkt bevat vaak ijzeroxide of titaandioxide, en die kan onder een Q-switched- of picosecondelaser zwart worden [3]. Een testplek vooraf is daarom gebruikelijk. Donker pigment reageert op 1064 nm, rood en oranje op 532 nm [3].

  • (Acne)littekens

    Een fractioneel handstuk met microlenzen concentreert picosecondepulsen op 1064 nm in een raster van kleine punten in de huid. In een gerandomiseerde split-facestudie verbeterden acnelittekens daarmee even sterk als met een niet-ablatieve fractionele laser op 1550 nm, met meer puntbloedingen en minder pijn [25]. In een andere split-facestudie verschilde de littekenscore niet significant van fractionele CO₂, maar artsen vonden de CO₂-kant meer verbeterd; aan de picosecondekant waren er minder bijwerkingen [26].

  • Huidverjonging

    Nd:YAG wordt op twee manieren voor huidverjonging ingezet. Picosecondepulsen op 1064 nm, vaak via een fractioneel handstuk, concentreren de energie in een raster van kleine punten in de huid. Een systematische review noemt fractionele picoseconde-Nd:YAG een onderbouwde toepassing voor huidverjonging [27]. Daarnaast verwarmen lange pulsen op 1064 nm de dermis niet-ablatief.

Wat het onderzoek zegt

Ontharing

Een evidence-based review uit 2006 vond minder gecontroleerde studies met Nd:YAG dan met alexandriet- en diodelasers. Herhaalde behandelingen met Nd:YAG gaven waarschijnlijk ook op lange termijn een gedeeltelijke haarreductie. Volledige en blijvende haarvrijheid was voor geen enkele laser aangetoond; de auteurs raden aan patiënten daar vooraf over te informeren [28].

Een gerandomiseerde studie bij huidtype III en IV vond na 18 maanden geen significant verschil in haarreductie aan de benen tussen Nd:YAG en alexandriet; vijftien deelnemers rondden de studie af. De combinatie van beide werkte niet beter, maar gaf wel meer hyperpigmentatie en pijn [29]. In een retrospectieve vergelijking gaf alexandriet meer haarreductie dan Nd:YAG [30]. Bij huidtype IV tot VI gaf Nd:YAG in de oksel meer haarreductie dan IPL, met meer pijn [31].

Vaten

Een systematische review van 26 studies met samen bijna 2000 patiënten noemt Nd:YAG met lange puls een veilige en goede optie voor beenvaatjes tot 3 mm. Vergeleken met sclerotherapie was de klaring gelijk, maar sclerotherapie deed minder pijn en werkte sneller. In drie studies gaf polidocanol-microschuim gevolgd door Nd:YAG een betere klaring dan Nd:YAG alleen. Ernstige bijwerkingen waren zeldzaam; matige pijn kwam bijna altijd voor [11].

Picoseconde of Q-switched

Een systematische review van 46 studies naar Nd:YAG bij tattooverwijdering vond dat picosecondelasers soms met minder sessies of minder energie tot een vergelijkbare klaring kwamen [16].

Bij solaire lentigines gaf picoseconde 532 nm na één behandeling meer klaring en minder PIH (5% tegenover 30%), in een gerandomiseerde split-facestudie bij twintig patiënten [17]. Een andere gerandomiseerde studie vond geen verschil in klaring [19]. Bij melasma vonden twee split-facestudies met 1064 nm geen verschil in effect; in de recentste deed picoseconde minder pijn na de eerste behandeling [23][24]. Deze gerandomiseerde vergelijkingen zijn klein en bij Aziatische patiënten gedaan.

Bij Hori-naevus (ABNOM), een dermale pigmentatie, gaven picoseconde en Q-switched in een meta-analyse vergelijkbare resultaten [32].

Melasma

Een systematische review van 42 studies noemt Q-switched Nd:YAG op lage energie bij melasma effectief en veilig; melasma kan wel terugkomen [21]. Een meta-analyse van zestien gerandomiseerde studies vond dat laserbehandeling de ernst van melasma verminderde; Q-switched Nd:YAG was daarin de meest onderzochte laser [22]. In een reeks met Hollywood Spectra bij 44 patiënten in Colombia, met huidtype II tot V, daalde de ernstscore [33].

Huidtype en risico's

Voor een donkere huid raadt een overzichtsartikel hoge energie, korte golflengten, meerdere pulsen kort na elkaar op dezelfde plek en korte intervallen tussen sessies af [4]. Hoe dat per regime uitpakt:

  • Lange puls. Pijn is de meest genoemde bijwerking, bij ontharing en bij vaten [9][11]. Omdat 1064 nm diep reikt en meer energie per puls vraagt, kunnen te hoge energie of opeenvolgende pulsen op dezelfde plek blaren en pigment- of textuurveranderingen geven [4][9]; koeling van het huidoppervlak hoort bij de behandeling.
  • 532 nm. De epidermis neemt groen licht sterk op. In een Koreaanse multicenterreeks kreeg 20% van de patiënten PIH na Q-switched 532 nm bij solaire lentigines. Het huidtype maakte weinig uit, maar de spreiding in huidtype was bij deze Koreaanse patiënten ook smal; rode lentigines en een diffuus ongelijkmatige teint gaven wel meer risico [20].
  • Laser toning bij melasma. Na herhaalde sessies op lage energie kan gevlekte hypopigmentatie ontstaan, mogelijk door de opgetelde energie. Te agressief gebruikt kan ook deze behandeling hyperpigmentatie geven, vooral bij een donkere huid [21].
  • Tattoo en PMU. Na veel sessies met Q-switched lasers is blijvende depigmentatie beschreven [4]. PMU-inkt met ijzeroxide of titaandioxide kan zwart worden [3].

Licht van 1064 nm is onzichtbaar en kan het netvlies beschadigen. Iedereen in de ruimte draagt daarom een veiligheidsbril voor deze golflengte. Een pigmentvlek waarvan niet vaststaat wat het is, laat je eerst beoordelen voor je hem met een laser behandelt. Welke waarden bij welke huid en indicatie horen, hangt af van het toestel en de patiënt; dat staat in de protocollen en komt aan bod in de training.

Nd:YAG naast andere technologieën

Alexandriet, lange puls (755 nm)

Melanine neemt 755 nm ongeveer drie keer sterker op dan 1064 nm [1]. Dat geeft meer effect in fijn, dun haar, en meer risico bij een donkere huid. Clarity II en Elite iQ hebben beide golflengten in één toestel. Zie alexandriet.

Vaatlasers en IPL

Voor fijne vaatjes en diffuse roodheid in het gezicht: 532 nm met lange puls, 577 nm, de pulsed dye laser of IPL. Hemoglobine neemt die golflengten veel sterker op dan 1064 nm [2][3].

Alexandriet, picoseconde

Voor blauwe en groene inkt. Die absorberen tussen 600 en 800 nm en reageren daardoor goed op 755 nm [3]. Bij PicoPlus en Hollywood Spectra vallen ook de optionele kleurstofhandstukken op 650 en 660 nm in dat bereik.

Onze toestellen met deze technologie

Clarity II laserontharingsapparaat met Alexandrite- en Nd:YAG-lasertechnologie voor ontharing, huidverbetering en vasculaire behandelingen, met touchscreen en medische behandelingsarm op een verrijdbare unit.
Cynosure Lutronic

Clarity II

OntharingVasculaire laesiesPigmentatie+2
Microfractionele picoseconde-laser voor huidverjonging, pigmentbehandelingen en tatoeageverwijdering, met medische behandelingsarm op een verrijdbare unit.
Vydence Medical

handPICO

Tattoo-verwijderingPigmentatie(Acne)littekens+2
LongPulse laserhandstuk met Nd:YAG-technologie voor vasculaire behandelingen, pigmentbehandeling en huidverbetering.
Vydence Medical

LongPulse

OntharingVasculaire laesiesHuidverjonging
Hollywood Spectra q-switched Nd:YAG-lasersysteem voor pigmentbehandelingen, huidverjonging en tatoeageverwijdering, met medische behandelingshandstukken op een verrijdbare unit.
Cynosure Lutronic

Hollywood Spectra

Tattoo-verwijderingPMU-verwijderingPigmentatie+3
ZYE Nd:YAG 1064 nm-laserplatform voor vasculaire behandelingen, huidverbetering en medische esthetische toepassingen, met geavanceerde lasertechnologie op een verrijdbare unit.
Vydence Medical

ZYE – 1064 nm Nd:YAG laserplatform

Vasculaire laesiesOntharingHuidverstrakking+6
DermaV laserplatform met duale golflengtes voor ontharing, vasculaire behandelingen en huidverbetering, met medische behandelingshandstukken op een verrijdbare unit.
Cynosure Lutronic

DermaV

Vasculaire laesiesPigmentatieHuidverjonging
Cynosure Lutronic Elite iQ laserplatform
Cynosure Lutronic

Elite iQ

OntharingPigmentatieVasculaire laesies+2
PicoPlus picoseconde-laserapparaat voor huidverbetering, pigmentbehandelingen en tatoeageverwijdering, met touchscreen en medische behandelingsarm op een verrijdbare unit.
Cynosure Lutronic

PicoPlus

Tattoo-verwijderingPMU-verwijderingPigmentatie+4

Academy

Academy-events met deze toestellen

Komende events waarop deze toestellen aan bod komen.

27OKT
user-meeting

PicoPlus User Meeting Hands-on (BE)

Medi-Invest hoofdkantoor — Bisschopslaan 14-16, 2340 Beerse · 10:00

Inschrijven →
5NOV
advanced-training

Vydence Advanced Clinical Training

Care Huid- en Oedeemtherapie - Woerden · 15:30

Inschrijvingen geslotenOp de wachtlijst →
28NOV
user-meeting

Clarity II User Meeting NL

Huid & Laser Utrecht · 09:30

Inschrijvingen geslotenOp de wachtlijst →
Bekijk alle events →

Advies

Past deze technologie bij jouw praktijk?

Op één pagina krijg je de keuze tussen technologieën niet volledig in beeld. Ze hangt af van je patiënten en hun huidtypes, van de indicaties die je wilt behandelen, van de hersteltijd die je patiënten aanvaarden en van wat je al in huis hebt. Onze klinische en commerciële specialisten hebben daar jarenlange ervaring mee en helpen je graag die keuze te maken.

Werk je al met een van onze toestellen? Dan vind je de behandelprotocollen en richtlijnen op het klantenportaal, en gaan we dieper in op de technieken in de training na levering en op onze Academy-events.

Plan een gesprekNaar het klantenportaal

Dit is een indicatief overzicht om verschillen tussen technologieën uit te leggen. Voor werkelijke instellingen gelden de behandelprotocollen en richtlijnen.

Bronnen

  1. Jacques SL. Melanosome absorption coefficient. Oregon Medical Laser Center. https://omlc.org/spectra/melanin/mua.htmlBron van de melaninecurve in de absorptiegrafiek.
  2. Prahl S. Tabulated molar extinction coefficient for hemoglobin in water. Oregon Medical Laser Center. https://omlc.org/spectra/hemoglobin/summary.htmlBron van de hemoglobinecurves in de absorptiegrafiek; gegevens tot 1000 nm.
  3. Husain Z, Alster TS. The role of lasers and intense pulsed light technology in dermatology. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2016;9:29–40. doi:10.2147/CCID.S69106
  4. Harnchoowong S, Vachiramon V, Jurairattanaporn N. Cosmetic considerations in dark-skinned patients. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2024;17:259–277. doi:10.2147/CCID.S450081
  5. Anderson RR, Parrish JA. Selective photothermolysis: precise microsurgery by selective absorption of pulsed radiation. Science. 1983;220(4596):524–527. doi:10.1126/science.6836297
  6. Reiter O, Atzmony L, Akerman L, Levi A, Kershenovich R, Lapidoth M, Mimouni D. Picosecond lasers for tattoo removal: a systematic review. Lasers Med Sci. 2016;31(7):1397–1405. doi:10.1007/s10103-016-2001-0
  7. Altshuler GB, Anderson RR, Manstein D, Zenzie HH, Smirnov MZ. Extended theory of selective photothermolysis. Lasers Surg Med. 2001;29(5):416–432. doi:10.1002/lsm.1136
  8. Gan SD, Graber EM. Laser hair removal: a review. Dermatol Surg. 2013;39(6):823–838. doi:10.1111/dsu.12116
  9. Alster TS, Bryan H, Williams CM. Long-pulsed Nd:YAG laser-assisted hair removal in pigmented skin: a clinical and histological evaluation. Arch Dermatol. 2001;137(7):885–889. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11453807/
  10. Snast I, Kaftory R, Lapidoth M, Levi A. Paradoxical hypertrichosis associated with laser and light therapy for hair removal: a systematic review and meta-analysis. Am J Clin Dermatol. 2021;22(5):615–624. doi:10.1007/s40257-021-00611-w
  11. Baldaia L, Dias-Neto M, Almeida Pinto J. Long-pulsed 1064nm Nd:YAG laser in the treatment of leg veins: systematic review. Vascular. 2025;33(1):151–166. doi:10.1177/17085381241236587
  12. Mordon S, Brisot D, Fournier N. Using a "non uniform pulse sequence" can improve selective coagulation with a Nd:YAG laser (1.06 µm) thanks to met-hemoglobin absorption: a clinical study on blue leg veins. Lasers Surg Med. 2003;32(2):160–170. doi:10.1002/lsm.10135Kleine klinische studie bij 11 patiënten.
  13. Eremia S, Li C, Umar SH. A side-by-side comparative study of 1064 nm Nd:YAG, 810 nm diode and 755 nm alexandrite lasers for treatment of 0.3–3 mm leg veins. Dermatol Surg. 2002;28(3):224–230. doi:10.1046/j.1524-4725.2002.01162.x
  14. Barua S. Laser-tissue interaction in tattoo removal by Q-switched lasers. J Cutan Aesthet Surg. 2015;8(1):5–8. doi:10.4103/0974-2077.155063
  15. Kasai K. Picosecond laser treatment for tattoos and benign cutaneous pigmented lesions (secondary publication). Laser Ther. 2017;26(4):274–281. doi:10.5978/islsm.17-RE-02
  16. Wong JJE, Khan S, Tandel M, Dajani Z, Seth I. Efficacy of Nd:YAG lasers for tattoo removal: systematic review of clinical outcomes, clearance rates, and treatment parameters. J Cosmet Dermatol. 2026;25(6):e70914. doi:10.1111/jocd.70914
  17. Kim JY, Yang J, Huh G, Choi YJ, Kim WS. A split-face, single-blinded, randomized controlled comparison of 532 nm picosecond neodymium-doped yttrium aluminum garnet laser versus 532 nm Q-switched neodymium-doped yttrium aluminum garnet laser in the treatment of solar lentigines. Ann Dermatol. 2020;32(1):8–13. doi:10.5021/ad.2020.32.1.8
  18. Wang JV, Bajaj S, Murgia R, Wu SZ, Weiss R, Geronemus RG, Ibrahimi OA, Kilmer S. Safety and efficacy of a novel, variable-sequenced, long-pulsed, 532-nm and 1,064-nm laser with cryogen spray cooling for pigmented and vascular lesions. Dermatol Surg. 2023;49(7):689–692. doi:10.1097/DSS.0000000000003831Uitgevoerd met DermaV; 23 deelnemers, zonder controlegroep. Deze studie staat ook op de DermaV-pagina.
  19. Vachiramon V, Iamsumang W, Triyangkulsri K. Q-switched double frequency Nd:YAG 532-nm nanosecond laser vs. double frequency Nd:YAG 532-nm picosecond laser for the treatment of solar lentigines in Asians. Lasers Med Sci. 2018;33(9):1941–1947. doi:10.1007/s10103-018-2560-3
  20. Kang HJ, Na JI, Lee JH, Roh MR, Ko JY, Chang SE. Postinflammatory hyperpigmentation associated with treatment of solar lentigines using a Q-switched 532-nm Nd:YAG laser: a multicenter survey. J Dermatolog Treat. 2017;28(5):447–451. doi:10.1080/09546634.2016.1254330
  21. Lee YS, Lee YJ, Lee JM, Han TY, Lee JH, Choi JE. The low-fluence Q-switched Nd:YAG laser treatment for melasma: a systematic review. Medicina (Kaunas). 2022;58(7):936. doi:10.3390/medicina58070936
  22. Chehrara M, Tabavar A, Roohaninasab M, Jafary P, Mohammad AP, Mozafarpoor S, Alavi Rad E, Goodarzi A. The efficacy of laser therapy in melasma treatment: a systematic review and meta-analysis. J Cosmet Dermatol. 2025;24(12):e70602. doi:10.1111/jocd.70602
  23. Hong JK, Shin SH, Park SJ, Seo SJ, Park KY. A prospective, split-face study comparing 1,064-nm picosecond Nd:YAG laser toning with 1,064-nm Q-switched Nd:YAG laser toning in the treatment of melasma. J Dermatolog Treat. 2022;33(5):2547–2553. doi:10.1080/09546634.2022.2033674
  24. Wu Y, Wang Q, Feng J, Chen Z, Huang L, Feng Y, Li X. Comparison of 1064-nm picosecond and Q-switched neodymium-doped yttrium aluminum garnet lasers for melasma in Asian women: a randomized double-blind split-face trial. J Cosmet Dermatol. 2026;25(7):e71008. doi:10.1111/jocd.71008
  25. Chayavichitsilp P, Limtong P, Triyangkulsri K, Pratumchart N. Comparison of fractional neodymium-doped yttrium aluminum garnet (Nd:YAG) 1064-nm picosecond laser and fractional 1550-nm erbium fiber laser in facial acne scar treatment. Lasers Med Sci. 2020;35(3):695–700. doi:10.1007/s10103-019-02891-5
  26. Yuan Y, He Y, Fang J, Zhang M, Wu Q. Comparison of the fractionated Nd:YAG 1064-nm picosecond laser with holographic optics and the fractional CO₂ laser in atrophic acne scar treatment: a prospective, randomized, split-face study. Int J Dermatol. 2025;64(1):85–91. doi:10.1111/ijd.17296
  27. Wu DC, Goldman MP, Wat H, Chan HHL. A systematic review of picosecond laser in dermatology: evidence and recommendations. Lasers Surg Med. 2021;53(1):9–49. doi:10.1002/lsm.23244
  28. Haedersdal M, Wulf HC. Evidence-based review of hair removal using lasers and light sources. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2006;20(1):9–20. doi:10.1111/j.1468-3083.2005.01327.x
  29. Davoudi SM, Behnia F, Gorouhi F, Keshavarz S, Nassiri Kashani M, Rashighi Firoozabadi M, Firooz A. Comparison of long-pulsed alexandrite and Nd:YAG lasers, individually and in combination, for leg hair reduction: an assessor-blinded, randomized trial with 18 months of follow-up. Arch Dermatol. 2008;144(10):1323–1327. doi:10.1001/archderm.144.10.1323
  30. Bouzari N, Tabatabai H, Abbasi Z, Firooz A, Dowlati Y. Laser hair removal: comparison of long-pulsed Nd:YAG, long-pulsed alexandrite, and long-pulsed diode lasers. Dermatol Surg. 2004;30(4 Pt 1):498–502. doi:10.1111/j.1524-4725.2004.30163.x
  31. Ismail SA. Long-pulsed Nd:YAG laser vs. intense pulsed light for hair removal in dark skin: a randomized controlled trial. Br J Dermatol. 2012;166(2):317–321. doi:10.1111/j.1365-2133.2011.10695.x
  32. Li F, Wang Y, Shen Z. Efficacy of Q-switched and picosecond lasers for acquired bilateral nevus of Ota-like macules: a systematic review and exploratory dose-response meta-analysis. Lasers Med Sci. 2026;41(1):180. doi:10.1007/s10103-026-04982-6
  33. Pérez Haded I, Sabbagh D. Melasma treatment with the Q-switched 1,064 nm neodymium-doped yttrium aluminum garnet laser using a novel low-fluence large spot size approach in Colombia: retrospective study. Med Lasers. 2025;14(1):9–15. doi:10.25289/ML.25.002Retrospectief, zonder controlegroep; drie kwart van de patiënten kreeg tegelijk medicatie. Uitgevoerd met Hollywood Spectra.
Plan een gesprek