Hoe werkt RF-microneedling in de huid?

Warmte uit elektrische stroom

Een laser heeft een chromofoor nodig: een stof die het licht opneemt. Radiofrequentie heeft die niet nodig: het is een wisselstroom die door het weefsel loopt. De weerstand van het weefsel, de impedantie, zet die stroom om in warmte ^[1]. Hoe de stroom zich verdeelt onder een elektrode die op de huid ligt, lees je op de pagina over monopolaire RF.

Bij RF-microneedling zijn de naalden zelf de elektroden. Ze gaan door de epidermis heen en geven de energie rechtstreeks af in de dermis ^[1]. De warmte ontstaat daardoor in de diepte, rond de naald, en niet aan het huidoppervlak. Een behandeling laat zo twee soorten kleine wondjes na: de prikgaatjes van de naalden en, dieper, de coagulatiezones. Volgens een overzichtsartikel geeft juist die warmte RF-microneedling een voordeel boven microneedling zonder RF, vooral bij verstrakking; eigen gegevens brengt het artikel niet ^[2].

Bipolair of monopolair

Waar de warmte ontstaat, hangt ook af van waar de stroom naartoe loopt. Bij bipolaire RF-microneedling loopt de stroom tussen de naalden van hetzelfde opzetstuk, de wegwerptip met de naalden. Elke naald is een elektrode, en de stroom blijft in het stukje huid eronder. In een dierstudie ontstond rond elke naald een aparte coagulatiezone in de dermis ^[3].

Bij monopolaire RF loopt de stroom van één actieve elektrode door het lichaam naar een neutrale elektrode: een plakelektrode elders op het lichaam ^[1][3]. Ook sommige RF-microneedlingsystemen hebben een monopolaire stand ^[1].

Genius werkt bipolair, volgens de 510(k)-samenvattingen bij de Amerikaanse FDA. Het geeft zijn energie af via opzetstukken met onder meer 7 × 7 bipolaire micronaalden, op 460 kHz ^[4][5]. XERF, het andere RF-toestel dat wij leveren, werkt monopolair en zonder naalden: een gekoelde elektrode op de huid verwarmt een groter volume weefsel eronder. Dat is een andere behandeling, vooral gericht op verstrakking. Meer daarover op de pagina over monopolaire RF.

Geïsoleerde en niet-geïsoleerde naalden

Ook langs de naald maakt het uit waar de stroom het weefsel in gaat. Een geïsoleerde naald is bijna over de hele lengte afgeschermd; alleen de punt geleidt. De energie komt dan vrij op de gekozen diepte, en het kanaaltje door de opperhuid blijft gespaard ^[1]. Bij een niet-geïsoleerde naald is de hele naald elektrode ^[1]. In een dierstudie bleef de opperhuid ook daarmee grotendeels gespaard, en lagen de coagulatiezones vooral in de dermis ^[3]. Een klinische studie die beide soorten naalden rechtstreeks vergelijkt, vonden we niet.

Genius werkt met geïsoleerde naalden. Volgens de FDA-samenvatting coaguleert het weefsel rond het niet-geïsoleerde deel van de naald ^[4]; bij geïsoleerde naalden is dat de punt ^[1].

Diepte en laag

Omdat de warmte bij de naaldpunt begint, bepaalt de naalddiepte welke laag je behandelt. Volgens een overzichtsartikel ligt het doel meestal in de reticulaire dermis en hangt de diepte af van de huiddikte in het behandelgebied: rond de mond minder diep dan op het voorhoofd ^[2]. Wie in meerdere passages op verschillende dieptes werkt, legt coagulatiezones in lagen boven elkaar ^[1]. In histologische studies gaven een grotere naalddiepte en een langere puls grotere coagulatiezones ^[1].

Bij de versie van Genius uit 2018 is de naalddiepte instelbaar van 0,5 tot 3,5 mm ^[4]; de versie die de FDA in 2026 vrijgaf, gaat tot 4 mm ^[5].

Energie en impedantie

Ook de energie per naald telt, al hangt die samen met de pulsduur. In een studie op varkenshuid ex vivo werd het coagulatievolume rond de naald groter naarmate de energie per naald steeg. Het toestel, een Genius, verlengde daarbij zelf de puls bij hogere energie. Een van de auteurs was toen technisch directeur bij Lutronic; twee anderen kregen sprekersvergoedingen van het bedrijf ^[6].

Hoeveel warmte een puls werkelijk geeft, hangt ook af van de impedantie van het weefsel. Die verschilt tussen de lagen van de huid, tussen personen en tussen plaatsen op het lichaam. Ze verandert ook tijdens de puls: warm weefsel geleidt beter tot het coaguleert, maar zodra het water verdampt, stijgt de impedantie sterk ^[1]. Nieuwere RF-microneedlingtoestellen meten daarom de impedantie tijdens de behandeling ^[1]. Al in 2009 beschreven onderzoekers een toestel met naalden dat temperatuur en impedantie in realtime mat om de energieafgifte te sturen ^[7].

Volgens Cynosure Lutronic meet Genius de impedantie en past het de energieafgifte zo'n 500 keer per seconde aan ^[8]. Klinische studies die toestellen met en zonder zo'n terugkoppeling vergelijken, zijn ons niet bekend. Bij een tweede puls op dezelfde plek en diepte is de afgegeven energie minder voorspelbaar, omdat de impedantie veranderd is ^[1]. De behandelprotocollen leggen vast hoe je passages en dieptes opbouwt.

Wat de huid ermee doet

Na de behandeling komt in de dermis wondgenezing op gang. In biopten na bipolaire fractionele RF met naalden waren de coagulatiezones na vier weken nog zichtbaar en na tien weken vervangen door nieuw weefsel, met meer collageen en elastine ^[9]. Ook klinisch verbetert de huid geleidelijk, en het effect kan zes maanden na de behandeling nog toenemen ^[10].

Bij een donkere huid

Hier telt vooral het risico op pigmentverschuiving. RF richt zich niet op melanine, en bij RF-microneedling komt de energie vrij onder de opperhuid. Daarom geldt RF-microneedling bij een donkere huid als een techniek met een lager risico op pigmentverschuiving ^[19]. Een systematische review van 35 studies naar RF en RF-microneedling bij huidtype III tot VI vond in zeven studies tijdelijke postinflammatoire hyperpigmentatie (PIH), in één studie een lichte, langer durende hyperpigmentatie en in één studie blijvende littekens. De auteurs noemen het risico laag ^[19]. In vergelijkende studies kwam PIH minder vaak voor dan na fractionele CO₂ ^[17][13]. Ook na RF-microneedling komt PIH voor, meestal tijdelijk ^[20].

De studies met Genius zelf gingen vooral over patiënten met huidtype II en III; huidtype V en VI zaten er niet in. Ook in die groep kreeg één patiënt na de eerste RF-microneedlingbehandeling een tijdelijke PIH ^[18]. Cynosure Lutronic noemt Genius veilig voor alle huidtypes ^[8]. Gegevens over Genius bij huidtype V en VI zijn ons niet bekend.

Herstel en pijnbeleving

Los van het pigmentrisico weegt ook het herstel mee. Reken na de behandeling op roodheid en zwelling. In de systematische reviews waren de bijwerkingen meestal licht en van korte duur ^[21][20]. In een studie met Genius verdwenen roodheid en zwelling binnen enkele dagen ^[18]. Cynosure Lutronic spreekt van 24 tot 36 uur voor lichte roodheid en zwelling, en van tot een week voor volledig herstel ^[8]. In een gerandomiseerde vergelijking met fractionele CO₂ duurden roodheid, zwelling en korstjes korter ^[13].

De behandeling doet pijn. In de ene gerandomiseerde vergelijking was RF-microneedling tijdens de behandeling pijnlijker dan fractionele CO₂ ^[12]; in de andere hield de pijn na RF-microneedling korter aan ^[13]. In een studie met Genius kregen patiënten vooraf een verdovende crème en gaven ze de pijn toch gemiddeld een 5,6 op 10 ^[18]. Bespreek de pijnbestrijding vooraf met je patiënt.

In dezelfde studie ontwikkelden vier van de 27 patiënten met alleen RF-microneedling een periorale dermatitis; een van hen had ook een bloeduitstorting aan de rand van de oogkas ^[18]. Een scoping review wijst op een risico op langere termijn: RF-microneedling kan fibrose en verklevingen tussen de weefsellagen geven, wat een latere facelift kan bemoeilijken. De auteurs raden aan dat te bespreken met patiënten die later een facelift overwegen ^[22].

De studies met Genius sloten onder meer patiënten uit met een neiging tot overmatige littekenvorming, met littekens of laesies in het behandelgebied, of met een recente operatie of injectiebehandeling ^[18]. De volledige lijst van contra-indicaties staat in de handleiding van het toestel.

Naast andere technologieën

Het ligt voor de hand RF-microneedling te vergelijken met monopolaire RF en met fractionele lasers. Monopolaire RF, in ons aanbod XERF, verwarmt zonder naalden een groter volume weefsel onder de elektrode en reikt dieper dan bipolaire RF op de huid. RF-microneedling combineert kleine wondjes van de naalden met warmte in de dermis ^[23]. Daardoor is RF-microneedling volgens ons ook geschikt voor littekens en textuur, terwijl monopolaire RF vooral op verstrakking is gericht. Rechtstreekse vergelijkingen tussen de twee zijn ons niet bekend.

Bij fractionele lasers gaat het om ablatieve CO₂ (eCO2 3D) en erbium, en om niet-ablatieve lasers op 1540–1550 nm (Mosaic 3D) en met thulium (LaseMD Ultra). Een systematische review vond vier split-face-studies bij acnelittekens met een fractionele laser als vergelijking of als combinatie. RF-microneedling verbeterde de littekens, met een korter herstel dan ablatieve CO₂ ^[24]. RF-microneedling wordt ook met een laser gecombineerd, bijvoorbeeld met thulium wanneer er ook pigment is ^[18].

RF-microneedling is ook onderzocht bij actieve acne, melasma, rosacea en overmatig zweten ^[10][20]. Die toepassingen vallen buiten deze pagina.

Onderzoek met Genius

Over RF-microneedling is veel gepubliceerd, en er zijn meerdere systematische reviews ^{[10][11][21][20]}. Ze zijn positief over werkzaamheid en veiligheid, maar wijzen ook op zwakke punten. Veel studies zijn klein en niet gerandomiseerd, ze gebruiken verschillende toestellen en instellingen, en ze rapporteren die instellingen vaak onvolledig ^[11][20]. Twee van de recentste reviews komen van auteurs die werken of spreken voor Jeisys, een fabrikant van RF-microneedlingtoestellen ^[21][20].

Het klinische onderzoek met Genius komt vooral uit een groep in Hamburg ^[14][6][18]. Volgens de FDA berust Genius op hetzelfde principe als zijn voorganger Infini, en gaven beide toestellen in een dierstudie vergelijkbare coagulatiezones ^[4]; studies met de Infini zeggen daarom ook iets over de techniek van Genius.

Samengevat: RF-microneedling verbetert acnelittekens en textuur. Bij littekens komt het effect in vergelijkende studies in de buurt van dat van fractionele lasers; het herstel is korter dan na ablatieve CO₂. Bij verslapping is een effect meetbaar, maar het verschilt sterk per patiënt. Bij een donkere huid is het risico op pigmentverschuiving lager dan bij ablatieve CO₂, al komt PIH ook na RF-microneedling voor.